WYJAŚNIENIA MRIRW W SPRAWIE UPROSZCZENIA ZASAD AKTUALIZACJI MAP W APLIKACJI eWniosekPlus

W odpowiedzi na wnioski izb rolniczych w sprawie uproszczenia zasad aktualizacji map w aplikacji eWniosekPlus minister rolnictwa przekazał poniższe informacje.

“(…) Zgodnie z przepisami UE (1), państwa członkowskie zapewniają aktualizację informacji dotyczących wszystkich działek referencyjnych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), co najmniej raz na trzy lata. Ponadto, państwa członkowskie co roku uwzględniają wszystkie dostępne informacje z wniosku geoprzestrzennego, systemu monitorowania obszarów lub innego wiarygodnego źródła.

Biorąc pod uwagę powyższe, obowiązkiem ARiMR jako agencji płatniczej jest utrzymywanie w stanie aktualności baz danych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji tych danych. Źródłem zmian danych LPIS są między innymi: informacje o zmianach w sposobie użytkowania gruntu zasygnalizowane przez rolnika, nowe ortofotomapy przedstawiające zmiany użytkowania gruntu, informacje pochodzące z wyników kontroli.

Co ważne, działania w tym zakresie podlegają także corocznej ocenie m.in. przez Komisję Europejską.

Jednocześnie, zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE) 2022/1173 (2), we wniosku o przyznanie pomocy, rolnik ma obowiązek wymienić szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w jego gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie oraz użytkowanie. Jeżeli nastąpiły jakiekolwiek zmiany w zakresie danych wpływających na kwalifikowalność do pomocy, w tym zmiany danych w porównaniu z danymi podanymi rolnikowi we wstępnie wypełnionym formularzu wniosku geoprzestrzennego, rolnik powinien te zmiany zgłosić, wprowadzając we wniosku o pomoc odpowiednie poprawki, a także dokonać korekty otrzymanych od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) danych referencyjnych.

Jeżeli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje w aplikacji eWniosekPlus nowy obrys działki referencyjnej czy też zakreśla przebieg prawidłowych granic działek rolnych zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenie (UE) 2022/1173. Rolnik ma zatem możliwość „zanegowania” wyznaczonych przez ARiMR zasięgów działek rolnych w ramach poszczególnych działek referencyjnych, jeżeli uzna, że nie znajduje on potwierdzenia na podstawie aktualnego stanu faktycznego.

Agencja natomiast, w takim przypadku, ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dokonać ewentualnej korekty ustalonych w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) powierzchni referencyjnych (art. 5 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2022/1173).

Ponadto, należy zauważyć, że dostęp do aktualnych danych referencyjnych możliwy jest przy pomocy aplikacji eWniosekPlus.

https://www.gov.pl/web/arimr/ewniosekplus-system
Natomiast szczegółowy opis znajduje się w instrukcji do eWnioskuPlus.

https://www.gov.pl/web/arimr/instrukcja-wypelniania-wniosku-w-ewniosekplus
Poprzez aplikację eWniosekPlus, beneficjent lub jego pełnomocnik ma możliwość monitorowania czy zgłoszone rozbieżności zostały rozpatrzone po stronie ARiMR.

Powyżej opisane możliwości zgłaszania rozbieżności do danych referencyjnych widocznych we wniosku i składania deklaracji zgodnych z rzeczywistym użytkowaniem i wielkością tzw. maksymalnego kwalifikującego się obszaru (MKO) wprowadzone zostały w celu ograniczenia lub wyeliminowania przypadków, o których mowa w Państwa piśmie tj. „…rolnik przygotował wniosek w aplikacji, następnie … wysyłał zgłoszenie do jednostki certyfikującej, a po akceptacji jednostki …wyskakiwał komunikat o przekroczeniu powierzchni MKO…”.

Ponadto, jak informuje ARiMR, w celu wyeliminowania tzw. błędów ludzkich podczas identyfikacji zmian przekształcania gruntu ornego w uprawy trwałe/trwałe użytki zielone, począwszy od kampanii 2020 roku, ARiMR wdrożyła automatyzację tego procesu.

Każdy przypadek przekształcenia inicjuje zatem rozpoczęcie procesu aktualizacji LPIS poprzez zakładanie rozbieżności w zakresie zmian pokrycia terenu.

Każdy przypadek jest także indywidualnie przez pracowników ARiMR analizowany. Należy także podkreślić, że ARiMR dokłada starań, aby zmiany granic działek referencyjnych w LPIS wprowadzane były przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie płatności. Jeśli zdarzy się przypadek wymagający aktualizacji LPIS (np. wynikający ze scalania działek) w trakcie kampanii składania wniosków, Agencja stara się podjąć taką decyzję, która będzie korzystniejsza dla rolnika, w tym może podjąć decyzję o przesunięciu aktualizacji na kolejną kampanię, tak aby uniknąć komplikacji i zapewnić większą stabilność danych.

Odnosząc się do wniosku dotyczącego „potrzeby weryfikacji algorytmu naliczania sankcji w przypadku pięcioletnich zobowiązań rolno-środowiskowych i ekologicznych”, pragnę przedstawić następujące informacje.

Zgodnie z § 19 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego (3), przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych lub działek przyrodniczych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia (UE) 2022/1172 (4), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Analogiczny przepis ustanowiono w § 11 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego (5) – przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznych uwzględnia się powierzchnię gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym położonych na danej działce referencyjnej, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia (UE) 2022/1172.

W związku z powyższym, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, jak i ekologiczne nie mogą zostać przyznane do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar.

W przypadku gdy informacje zawarte w aplikacji eWniosekPlus przy składaniu wniosku o przyznanie kolejnej płatności w ramach wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowo- klimatycznego lub ekologicznego wskazują na zmianę MKO w stosunku do wielkości MKO wskazanej we wniosku o przyznanie pierwszej płatności w ramach tych zobowiązań, a w opinii rolnika zmiana taka jest nieuzasadniona, jak wskazano w pierwszej części pisma, rolnik ma możliwość „zanegowania” wyznaczonych przez ARiMR zasięgów działek rolnych w ramach poszczególnych działek referencyjnych. Agencja w takim przypadku, ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu wyjaśnienia zgłoszonych rozbieżności.

Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że w przypadku, gdy doszło do zmniejszenia MKO, co jest jednoznaczne ze zmniejszeniem powierzchni objętej zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, na skutek np. przekształcenia gruntu/ zmiany sposobu użytkowania etc. niedopuszczonych w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub ekologicznego, stosowane są odpowiednie kary, zgodnie z przepisami rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego i ekologicznego.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenie powierzchni zobowiązania przykładowo w piątym roku jego realizacji, powoduje utratę osiągniętego w poprzednich czterech latach zobowiązania efektu środowiskowego na powierzchni, na której zobowiązanie było realizowane, a w piątym roku już nie jest. Tym samym stosowana w takich przypadkach kara jest nakładana proporcjonalnie z uwzględnieniem płatności, które zostały przyznane do tej powierzchni we wszystkich latach poprzedzających rok, w którym nastąpiło zmniejszenie powierzchni zobowiązania.

Podstawą do zaprojektowania ww. systemu stosowania kar (ich wysokości i sposobu naliczania) w tych interwencjach, jest w szczególności art. 59 ust 5 rozporządzenia UE 2021/2116 (6), zgodnie z którym państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki ostrożności, aby zapewnić, że stosowane kary, są proporcjonalne i zróżnicowane w zależności od powagi, zakresu, trwałości lub powtarzalności stwierdzonej niezgodności”.

Podstawy prawne

(1) art. 2 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r., uzupełniającego rozporządzenie PE i Rady (UE) w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością.
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U. L 183 z 8.7.2022, s.23).
(3) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowoklimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz.U. 2023 poz. 734, z późn. zm.).
(4) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. Urz. UE L 183 z 08.07.2022, str. 12)
(5) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 102, z późn. zm.).
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.).

Pismo KRIR >>> otwórz

Pismo MRIW >>> otwórz